Güneşlik ve Gölgelik Bitkiler

Bir bitkiyi kaybettiğimizde ilk suçlanan genellikle sulama olur. Oysa saksı içindeki toprağı, gübreyi, hatta saksının kendisini değiştirebilirsiniz; ışığı değiştiremezsiniz. Balkonunuzun yönü, karşı binanın yüksekliği, avlunuzdaki ağacın gölgesi sabittir. Bu yüzden bitki seçiminde en akıllı sıra şudur: önce ışığı ölç, sonra bitkiyi seç. Tersini yapmak, sürekli tekrarlanan başarısız denemelerin en yaygın nedeni.

Aşağıda hem kendi alanınızın ışık haritasını nasıl çıkaracağınızı hem de ortaya çıkan sonuca göre hangi bitki gruplarına yöneleceğinizi bulacaksınız.

Evinizin Işık Haritasını Çıkarmak

Işık, "güneş görüyor / görmüyor" gibi ikili bir şey değil. Süresi, saati ve yoğunluğu ayrı ayrı önemli. Aynı beş saatlik güneş, sabah alındığında bitkiyi besler, öğle sonrası alındığında yakabilir. O yüzden ölçüm yaparken saat aralığını not edin.

Yön, süre ve engelleri birlikte değerlendirin

Güney cepheler gün boyunca en uzun ve en güçlü ışığı alır; batı cepheler öğleden sonranın sıcak, sert ışığını; doğu cepheler sabahın yumuşak ışığını; kuzey cepheler ise doğrudan güneş almadan yalnızca yansıyan aydınlık alır. Ancak yön tek başına yeterli bilgi değildir. Karşı bina, saçak, geniş balkon üstü, yaprak döken bir ağaç ya da cam korkuluk tabloyu tamamen değiştirebilir. Yaprak döken ağaç altındaki bir köşe ilkbaharda bol güneşli, temmuzda tam gölgeli olabilir.

Bir günlük basit gölge takibi

Açık bir günde, sabah 8'den akşam 6'ya kadar iki saat aralıklarla alanınıza bakın ve nerelerin doğrudan güneş altında olduğunu kabaca çizin. Toplamı çıkardığınızda elinizde net bir sayı olur. Bu çalışmayı yılda iki kez, bir kez ilkbaharda bir kez yaz ortasında yapmak en doğrusu; çünkü güneşin açısı mevsimle birlikte belirgin biçimde değişir. Bahçe tasarımı ve yer seçimi üzerine düşünürken de aynı kroki işinize yarar: sebze yatağını, oturma köşesini, gölge sevenleri bu haritaya göre yerleştirirsiniz.

Etiketlerdeki terimlerin gerçek karşılığı

Bir uyarı: "gölge" hiçbir zaman "karanlık" demek değil. Işıksız bir iç köşede gölge bitkisi de yaşamaz, sadece daha yavaş zayıflar.

Işık Koşuluna Göre Bitki Seçimi

Elinizde saat sayısı varken seçim kolaylaşır. Aşağıdaki gruplar arasında gidip gelirken toprak ve sulama alışkanlıklarınızı da hesaba katın; çünkü çok güneşli bir yer aynı zamanda çok hızlı kuruyan bir yerdir.

Tam güneş alan yerler için

Yazlık tüm gün güneş alan bitkiler arasında en güvenilir olanlar, kökeni sıcak ve kurak bölgelere dayanan türlerdir: lavanta, biberiye, kekik, adaçayı, gazanya, portakal çiçeği (venidyum), ateş çiçeği (salvia), yıldız çiçeği, kadife çiçeği, sardunya, mine çiçeği, aslanağzı ve sukkulentlerin büyük bölümü. Sebze tarafında domates, biber, patlıcan, kabak, fasulye ve mısır bu gruba girer; kendi sebze bahçesini kurmayı düşünüyorsanız en güneşli köşeyi bunlara ayırın.

Bu alanlarda üç ayrıntı fark yaratır: saksının hacmi (küçük saksı öğlen kavrulur), açık renkli ve mat yüzeyli kap seçimi, ve toprağın su tutma kapasitesini artırmak için hazırlanmış bir harç. Mevsimsel sulama programında yaz aylarında sabah erken saati tercih etmek, hem buharlaşmayı hem yaprak yanığını azaltır.

Yarı gölge ve sabah güneşi alan yerler için

Günde 3–5 saat, özellikle sabah güneşi alan yerler aslında en geniş bitki yelpazesine izin verir. Ortanca, çuha çiçeği, hüsnüyusuf, begonya, fuşya, kalanşo, sümbül teber, kışlık şebboy, ayrıca marul, ıspanak, roka, maydanoz gibi yapraklı sebzeler burada rahat eder. Yapraklıların yaz ortasında acılaşmasını ve tohuma kaçmasını da bu yumuşak ışık geciktirir.

Doğrudan güneş görmeyen köşeler için

Kuzey balkon veya yüksek bir duvarın dibi kayıp alan değil. Eğrelti otları, hosta, barut ağacı, sarmaşık, zambak familyasından bazı türler, kuşkonmaz otu ve iç mekân yeşillikleri (difenbahya, zamiyokulkas, sinnamon) burada iyi durur. Bu köşelerde toprak yavaş kurur; en sık görülen hata fazla sulamadır. Kök çürüklüğü ve mantar sorunları da çoğunlukla bu tür yerlerde başlar, bu yüzden hava sirkülasyonu